Geslaagd jubileumfeest & opening van een uniek prehistorisch viskamp 30 jaar VVvA; een bijzonder cadeau voor Archeon!

Wat geef je een museum dat al duizenden jaren geschiedenis vertelt? Voor haar 30‑jarig jubileum koos de Vereniging Vrienden van Archeon (VVvA) voor iets uitzonderlijks: een levensechte reconstructie van een prehistorisch viskamp uit de Swifterbantcultuur. Een cadeau dat niet alleen gezien wil worden, maar vooral beleefd.

Duizenden jaren terug leefden jagers en vissers in het natte veenlandschap van Nederland. Bij Bergschenhoek werd ooit een opmerkelijk goed bewaard kamp gevonden — compleet met visfuiken, vuurplaatsen en zelfs sporen van een prehistorische vissoep. Dat kamp is nu, dankzij de VVvA, opnieuw tot leven gewekt.

Tijdens het jubileumfeest kreeg het viskamp zijn officiële plek in Archeon. In een sfeervol moment droeg Swifterbanter Jeroen van Eijk een authentieke visspeer over aan VVvA‑voorzitter Bert Huisman, die deze symbolisch doorgaf aan Monique en Jack Veldman. Daarna opende cultuurwethouder Maurits de Vries het viskamp voor het publiek. Een moment waarop verleden, vrijwilligers en museum prachtig samenkwamen.

Jack Veldman sprak zijn dank uit aan alle vrijwilligers die zich al 30 jaar met hart en ziel inzetten voor geschiedenis en voor Archeon.

Eerder die middag luisterden de aanwezigen naar inspirerende lezingen: Prof. Meijs over vrijwilligerswerk in Nederland en Eva IJsveld over de geschiedenis van Bergschenhoek en de viscultuur en de gevonden visfuik in de Swifterbanttijd. De dag eindigde feestelijk met een gezellige BBQ, waar vrienden en vrijwilligers talloze verhalen deelden over drie decennia VVvA.

Een bijzonder woord van dank gaat uit naar die vrijwilligers welke het viskamp bouwden: Greet Harkema, Wil v.d. Kooij, Patricia Pol, Jamie Lee Vermeer, Yvonne van Sister, Ben van Abswoude, Jos Praat, Gilles Engelberts, Piet v.d. Ster en Leo van Sister; samen met experts Leo Wolterbeek en Eva IJsveld.

Ook de jubileumcommissie — Gilles Engelberts, René Koele, Yvonne en Leo van Sister — verdient lof voor anderhalf jaar voorbereiding. En natuurlijk het VVvA‑bestuur: Bert Huisman, Erik Elshout en Henk v.d. Bos voor hun steun aan dit project en feest. De directie en medewerkers van Archeon zorgden ervoor dat het feest soepel verliep en de BBQ  heerlijk smaakte.

Het viskamp werd mogelijk gemaakt dankzij bijdragen van Fonds Alphen, het Cultuurfonds, Archeon en VVvA.

Foto’s: Willem de Jeu en Leo van Sister | Publicaties: Leidsch Dagblad, Archeon, Hier is Alphen en diverse social media berichten

Leidsch Dagblad: Vrienden van Archeon overhandigen prehistorisch viskamp aan Archeon. ’Hun leven was goed op die manier’ | Leidsch Dagblad

Hier is Alphen: Jubilerende VVvA schenkt uniek prehistorisch viskamp uit de Swifterbant cultuur aan Archeon | Hier is Alphen

Archeon: 30 jaar VVvA gevierd met bijzonder jubileumcadeau | Archeon

VVvA lezing 7 juli: Wereldreizigers, de ontdekking van Europa

In ‘Wereldreizigers’ verhaalt archeoloog Alexander van de Bunt de oergeschiedenis
van Europa en brengt hiermee de vroege mensheid bijzonder dichtbij.
In ‘Wereldreizigers’ beschrijft Alexander van de Bunt hoe het Europese continent na de
laatste ijstijd, het weichselien, ‘ontdekt’ en bevolkt werd. Het klimaat warmde op,
landschappen veranderden en de mens maakte opnieuw zijn intocht in Europa. Hoe
bewogen mensen zich, en wat dreef hen? Hoe zagen hun samenlevingen eruit? Wat troffen ze aan langs de grenzen van hun leefwereld? Dankzij wat de derde archeologische revolutie wordt genoemd, is dat sinds kort te reconstrueren. Van de Bunt beschrijft op toegankelijke wijze de ‘ontdekking’ van Europa vanaf de prehistorie tot en met de oudheid en brengt hiermee de vroege mensheid bijzonder dichtbij.

Over de spreker:
Alexander van de Bunt (Amersfoort) is archeoloog, fotograaf en landelijk coördinator bij de Stichting ArcheoHotspots. In 2023 maakte hij een reconstructie van de zonnekalender van Tiel, die wereldwijd werd verspreid. In 2020 debuteerde hij heel succesvol met ‘Wee de overwonnenen’, dat de shortlist van de Homerusprijs haalde.

Spreker: Alexander van de Bunt

Aanmelden en meer informatie: https://www.vrienden-archeon.nl/agenda/

Archeon, Midzomer fair op 4 en 5 juli

In 2026 vieren we samen weer de Midzomer! Op 4 en 5 juli staat heel Museumpark Archeon in het teken van de Midzomer Fair, het betoverende festival waar historie en fantasie samenkomen. Dit kleurrijke evenement viert de zonnewende, een moment dat in veel natuurreligies al eeuwenlang een belangrijk feest is.

Bezoekers worden ondergedompeld in een magische sfeer vol muziek, dans en rituelen. Doe mee aan traditionele midzomeractiviteiten, zoals het vlechten van een bloemenkrans, het deelnemen aan een midzomerceremonie en het meezingen met vrolijke volksmuziek. Ontdek oude ambachten en proef de smaken van vroeger op de sfeervolle markt.

Naast de festiviteiten zijn er spectaculaire optredens, verhalenvertellers die mythen tot leven brengen en workshops waarin je zelf de magie van midzomer kunt ervaren. Van historische re-enactments tot fantasy cosplay – iedereen is welkom om de zomerzon te eren!

Vele oeroude gebruiken komen dit weekend tot leven, allemaal rondom de viering van het zomersolstitium, de langste dag van het jaar! 

Meer informatie en alle andere evenementen in Archeon: https://www.archeon.nl/nl/evenementen.html en https://www.vrienden-archeon.nl/tickets/

Minderbroeders gaan weer bierbrouwen in de kloosterkeuken en geven zangles

Aanstaande weekend 4 en 5 juli vindt er weer een zomerfair plaats. De broeders verzorgen dan vanuit het klooster:

• Bierbrouwen in de kloosterkeuken
• Workshops “leer Gregoriaans zingen” in de bovenzaal van het klooster:
  •  Op zaterdag om 13.00 en 16.00 uur 
  • Op zondag om 12.30 en 16.00 uur

Bier brouwen

Het Minderbroederklooster van Dordrecht, waarvan het klooster in Archeon een kopie is, kende een huisbrouwerij. Daarom brouwen ook de broeders in Archeon sinds 1994 in hun keuken bier zoals dat in de Middeleeuwen plaatsvond. Voor de bereiding van het bier wordt niet alleen gebruik gemaakt van gekiemde gerst uit het gruithuis. Als extra smaakmakers worden kruiden en kruidachtige gewassen uit de kloostertuin toegevoegd zoals: hop, gagel, absint, hondsdraf, duizendblad, lavas en salie. Het bier is, in verband met de landelijke 21e -eeuwse hygiëneregels, in principe voor eigen gebruik. Op zondagen wordt het bier tijdens het noenmaal (de lunch) door de broeders gedronken. In de restaurants van Archeon is een hygiënisch variant van het bier als Drie knopenbier te koop. De naam verwijst naar de drie knopen in het koord van Minderbroeders. Dit bier is door een kleine brouwerij in Utrecht gebrouwen volgens het recept van de Broeder Brouwer van het klooster. 

Leer Gregoriaans zingen

Tijdens themadagen en bedrijfsuitjes of studiedagen binnen Archeon worden in het klooster door de broeders van Pax et Bonum workshops Gregoriaans zingen verzorgd. Ook tijdens de Midzomerfair kunt u Gregoriaans leren zingen. Tijdens de workshop geven zij uitleg over de herkomst van vroegchristelijke meditatie en deze vorm van gebed. Deelnemers krijgen uitleg van het middeleeuwse notenschrift en zingen in het latijn onder andere het Laudemus Virginem, een beroemd Middeleeuws pelgrimslied uit de 14e eeuw. 

“Laten we de Maagd loven, zij is de moeder, en haar Zoon is Jezus.

Laten we onze zonden vurig bewenen, terwijl we voortdurend op Jezus hopen.”

Het is oorspronkelijk geschreven als een meerstemmige canon, bedoeld om door pelgrims gezongen en gedanst te worden om hen te inspireren. (afbeelding: Copilot / AI).

Pax et Bonum

Nieuw evenement bij Nigrum Pullum: SUP Arrangement op Romeinse patrouille | Beleef de Limes vanaf het water

Ga mee op een begeleide tocht door het landschap van 2000 jaar geleden. Bij het Romeinse fort Nigrum Pullum in Zwammerdam bewaakten soldaten de Rijn en de scheepvaart aan de noordgrens van het Romeinse Rijk: de Limes. Hoe leefden zij hier? Waarom ligt het fort juist op deze plek? En wat is daar vandaag de dag nog van terug te zien?

Tijdens dit ca. 3 uur durende arrangement bezoeken we samen de Limestentoonstelling in Grandcafé De Haven in Zwammerdam. Daarna gaan we als Romeinse patrouille op verkenning langs de oude grens. We maken een korte fietstocht van 5 km, steken de Rijn over en trekken het achterland in.

In het natuurgebied bij Zuideinde stappen we op de SUP, zodat we het veenlandschap vanaf het water kunnen ervaren — net als de Romeinen 2000 jaar geleden.

Praktische informatie

• Startlocatie: De Haven (Nigrum Pullum) – Spoorlaan 19 – 2471PB in Zwammerdam
  Navigeer naar Middenweg 5.
• Duur: 3 uur
• Deelname: €37,50 per persoon (inclusief koffie/thee/koek)
• Neem jouw eigen fiets mee
• Maximaal 10 personen
• Geen SUP-ervaring nodig
• Tip: Draag sportkleding, denk aan een flesje water, zonnebrand en een setje droge kleding

Wil je met een eigen groep een arrangement boeken op een andere datum, mail dan jouw verzoek naar info@nigrumpullum.nl.

Er is ook een tweede variant SUP Expeditie: Verover het Romeinse graanschip!

Zie voor de verschillende data en startplaatsen: https://nigrumpullum.nl/

Geslaagd Romeins weekend in Alphen

Afgelopen weekend was het drukbezochte Romeins weekend in het centrum van Alphen a.d. Rijn. Naast de gebruikelijke Romeinse legionairs die door het centrum marcheerden en de gladiatoren en gladiatrixen gevechten waren er ook talloze mooie Romeinse ambachten te zien bij de standjes.

Verder kon je ook getuige zijn van een Romeinse bruiloft ceremonie. En uiteraard waren er ook de verschillende voorlichting standjes van Limes locaties Archeon, Nigrum Pullum, Hazerswoude e.a. en ook de Zwammerdamschepen scheepswerf was ook prominent aanwezig.

Tentoonstellingen

Nieuw ArcheoLab in Alphen a.d. Rijn: Oude objecten, nieuw onderzoek

Zo’n 2000 jaar geleden bevond zich in Alphen aan den Rijn een Romeins fort met een aangrenzende vicus: een levendig kampdorp met woningen, werkplaatsen, eettentjes, een tempel en een badhuis. In het ArcheoLab maken deelnemers kennis met het leven van de mensen die hier toen woonden en werkten.

Onder begeleiding van archeoloog Julia Chorus, die al jarenlang onderzoek doet naar het Romeinse verleden van Alphen, en haar collega’s, leren deelnemers hoe archeologen vondsten bestuderen en interpreteren. De objecten, aardewerk, gebruiksvoorwerpen en ander materiaal, zijn afkomstig uit Alphense opgravingen uit de jaren tachtig en negentig en worden speciaal voor het ArcheoLab uitgeleend door het Provinciaal Archeologisch Depot van Zuid-Holland.

Naast onderzoek sessies worden er ook thematische workshops georganiseerd. Denk aan Romeinse beauty- en haarmode, een muntenmiddag waarbij je je eigen Romeinse munten mee kunt nemen, koken naar Romeinse recepten of het samen bereiden en proeven van Romeinse hapjes.

Meedoen; Nu het ArcheoLab officieel is geopend, kan iedereen, van jong tot oud, deelnemen aan de tweewekelijkse ArcheoLab-sessies. Deze vinden plaats op:

Vrijdagmiddag, van 13.30 tot 16.30 uur en op Zaterdagochtend, van 10.30 tot 13.30 uur

Inschrijven kan via de website van Rijn en Venen. Langskomen en kennismaken zonder inschrijving is ook mogelijk.

Rijksmuseum van Oudheden – Leiden

Tegendraads

KLEINE TENTOONSTELLING | In ‘Tegendraads’ ontdekt u de andere kant van het verhaal van Penelope: met haar weefgetouw als wapen van verzet staat ze symbool voor andere vormen van vrouwelijk verzet in moderne tijden. | TE ZIEN T/M 9 AUGUSTUS 2026

Natuurhistorisch Museum Maastricht – “Ontmoet Bèr – Mosasaurus Experience”

• T/m 31 dec 2026

Museum Staphorst – Van bodemvondst tot geschiedenis

27 maart – 19 december 2026 Expositie over vondsten uit de bodem van Staphorst en wat ze vertellen over de lokale geschiedenis (1400–1600).

Lijst van archeologische musea in Nederland: Archeologische musea in Nederland

Video opnames in Archeon van Erik Elshout

VVvA heeft op YouTube een eigen videokanaal waar regelmatig video’s toegevoegd worden en dat is: https://www.youtube.com/@archeovideolink/videos

Erik Elshout en zijn team van de VVvA activiteitencommissie zijn regelmatig aan het filmen bij VVvA evenementen en lezingen en in museumpark Archeon zelf bij evenementen en activiteiten Zij hebben inmiddels een hele collectie opgebouwd, welke je allemaal kunt bekijken. Veel kijkplezier!

Lees NoVA op de homepage: https://www.vrienden-archeon.nl/

En ophttps://www.vrienden-archeon.nl/nova/

Bekijk het fotoarchief van Vereniging Vrienden van Archeon

Ons lid Willem de Jeu fotografeert regelmatig de activiteiten van VVvA en van Archeon zelf. Die foto’s heeft hij voor ons opgeslagen in de “cloud”. Om die te kunnen bekijken of te kunnen downloaden dien je als lid in te loggen op onze kalendersite. Bovenaan deze nieuwsbrief staat de link naar het VVvA fotoarchief. Of klik op deze link: https://l1nk.dev/h0zx2mw

Meld je als lid aan voor de VVvA-Facebook ledengroep en deel ook je tips en belevenissen

VVvA heeft voor haar leden een eigen Facebook pagina voor haar leden en vrijwilligers. Daar kunnen leden die zich aanmelden zelf tips, ideeën, belevenissen en oproepen plaatsen welke een relatie hebben met Archeon, VVvA, geschiedenis en archeologie.

Meld je bij onderstaande link aan en post zelf ook jouw tips, foto’s en belevenissen v.w.b. archeologie, VVvA en Archeon. Https://www.facebook.com/groups/472372766428505/