• VVvA lezing Romeins Alphen: het landschap, het water en de mensen

    Archeologiehuis Zuid-Holland bij Archeon

    Over de lezing:
    Er spelen veel vragen en antwoorden rond de militaire bezetting langs de Limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk. Belangrijk zijn uiteindelijk vooral de bewoners van het gebied: Romeinse militairen, Romeinse dorpsbewoners en boeren. Toen in de winter van 40-41 het Alphense castellum Albaniana werd gebouwd, stond langs de rivier Rijn een handjevol lokale boerderijen. Nadat het Romeinse leger vertrok, waarschijnlijk rond het jaar 235, was hier al snel een leeg moeras. Nu was tweeduizend jaar geleden het bewoonbare gebied sowieso klein binnen de moderne gemeentegrenzen van Alphen aan den Rijn. De rivier vrong zich door een smalle corridor in het uitgestrekte natte veengebied. Het water was de belangrijkste transportroute, in een groot deel van het gebied mogelijk de enige manier van verplaatsen.

    In het online naslagwerk RomeinsAlphen.nl wordt de geschiedenis van het Romeinse verleden van gemeente Alphen aan den Rijn beschreven. Het naslagwerk bevat honderden artikelen en wordt voortdurend aangevuld. De inhoud is een onderlegger voor allerlei lokale en Limesprojecten om het Romeinse verleden tot leven te brengen.

  • Emmerhelden: Brand en preventie in Nederland in de Middeleeuwen

    Archeologiehuis Zuid-Holland bij Archeon

    Wanneer we denken aan de geschiedenis van brand in Nederland, verschijnen vaak beelden
    van grote rampen en verwoeste steden. Maar achter die spectaculaire branden schuilt een veel
    minder bekende geschiedenis: die van preventie, organisatie en alledaagse zorg voor
    veiligheid.

    In deze lezing laat Janna Coomans zien dat de vergeten geschiedenis van
    brandbestrijding in de middeleeuwen veel meer was dan een chaotische reactie met emmers
    water. Het waren de alledaagse “emmerhelden” die ervoor zorgden dat steden konden
    functioneren en zich verder ontwikkelen. Tegelijk werpt deze geschiedenis een verrassend
    actueel licht op onze eigen tijd, waarin nieuwe brandrisico’s ontstaan door
    klimaatverandering en technologie, en preventie opnieuw centraal komt te staan.

  • Wereldreizigers De ontdekking van Europa

    Archeologiehuis Zuid-Holland bij Archeon

    In ‘Wereldreizigers’ verhaalt archeoloog Alexander van de Bunt de oergeschiedenis
    van Europa en brengt hiermee de vroege mensheid bijzonder dichtbij.
    In ‘Wereldreizigers’ beschrijft Alexander van de Bunt hoe het Europese continent na de
    laatste ijstijd, het weichselien, ‘ontdekt’ en bevolkt werd. Het klimaat warmde op,
    landschappen veranderden en de mens maakte opnieuw zijn intocht in Europa.

    Hoe bewogen mensen zich, en wat dreef hen? Hoe zagen hun samenlevingen eruit? Wat troffen ze aan langs de grenzen van hun leefwereld? Dankzij wat de derde archeologische revolutie
    wordt genoemd, is dat sinds kort te reconstrueren. Van de Bunt beschrijft op toegankelijke wijze de ‘ontdekking’ van Europa vanaf de prehistorie tot en met de oudheid en brengt hiermee de vroege mensheid bijzonder dichtbij.

  • Wereldreizigers’, het begin van de geschiedenis van Europa.

    Archeologiehuis Zuid-Holland bij Archeon

    De geschiedenis van de Zijderoute in Centraal Azië. Wat van ver komt is lekker, mooi, en vooral luxe. Handelswegen zijn veel ouder dan de geschiedenis. De eerste handel was vooral primaire levensbehoefte zoals zout, huid en vuursteen. Ook handwerk zoals benen kammen vond hun weg terug. Als je luxe kon veroorloven, kon je mooie spullen van wat verder halen. In de bronstijd wordt handel nog belangrijker. De Scythen reden op paarden en maakten contact met het verre oosten. Naast brons wordt nu ook de handel in paarden belangrijk. Alexander de Grote stichtte een groot rijk dat tot aan de rivier de Indus reikte. Maar, het is vooral de welvaart van de Romeinen die de zijderoute mogelijk maakt.

    De reizen van Marco Polo en de handel van de Italiaanse steden maakte de luxe ook voor een groter publiek beschikbaar en zo kwam vermoedelijk ook de eerste pasta naar Italië. Als de zijderoute stilvalt zocht men andere routes en uiteindelijk voeren we om Kaap de Goede Hoop en baanden een weg over de zee.